Een kruidachtige planten lijst is handig als je wilt begrijpen welke planten in deze groep vallen. Kruidachtige planten vormen geen houtige stam of takken die elk jaar dikker worden. Ze blijven zacht van structuur, ook als ze groot worden. Daarom horen ze niet bij bomen of struiken.
De botanische term voor kruidachtige planten is herbaceous plants. Het gaat dus om een groeivorm, niet om één plantenfamilie of één vaste verzorgingsmethode. In een kruidachtige planten lijst kunnen heel verschillende soorten staan. Denk aan tomaat (Solanum lycopersicum), komkommer (Cucumis sativus), banaan (Musa), madeliefje (Bellis perennis), boterbloem (Ranunculus) en paardenbloem (Taraxacum officinale).
Dat maakt een kruidachtige planten lijst nuttig voor herkenning, maar minder geschikt als compleet verzorgingsschema. Een tomatenplant vraagt nu eenmaal iets anders dan een paardenbloem of banaan.
Wat hoort in een kruidachtige planten lijst?
In een kruidachtige planten lijst staan planten die niet of nauwelijks verhouten. Ze kunnen eenjarig, tweejarig of meerjarig zijn.
- Eenjarig: de plant kiemt, groeit, bloeit en sterft binnen 1 groeiseizoen.
- Tweejarig: de plant maakt in jaar 1 blad en wortels, en bloeit meestal in jaar 2.
- Meerjarig of vast: de plant komt meerdere jaren terug.
Een belangrijk punt: kruidachtig betekent niet automatisch klein. De banaan is daar het bekendste voorbeeld van. Die plant kan enkele meters hoog worden en blijft toch kruidachtig, omdat er geen echte houtige stam ontstaat.
Een kruidachtige planten lijst bevat dus sierplanten, groenteplanten, wilde bloemen en grote bladplanten. Juist daardoor lopen verzorgingswensen sterk uiteen.
Kruidachtige planten lijst en verzorging
Voor een kruidachtige planten lijst bestaat geen algemeen water- of lichtschema dat voor alle soorten klopt. De groep is daarvoor te breed. Toch kun je wel een paar veilige richtlijnen gebruiken als startpunt, zolang je daarna de exacte soort controleert.
Licht
De lichtbehoefte verschilt sterk per plant.
- Groenteplanten zoals tomaat en komkommer hebben vaak 6 tot 8 uur direct zonlicht per dag nodig.
- Veel bloeiende tuinplanten groeien goed met 4 tot 6 uur zon.
- Sommige grote bladplanten uit de tropen, zoals banaan, doen het beter op veel helder, indirect licht of een plek met ochtendzon.
Zet een onbekende plant uit een kruidachtige planten lijst daarom niet meteen in volle middagzon. Controleer eerst de soortnaam.
Water
Ook water geven hangt af van de soort en standplaats.
- In potten droogt grond sneller uit dan in de volle grond.
- Geef water zodra de bovenste 2 tot 3 cm van de potgrond droog aanvoelt.
- In de zomer kan dat bij dorstige soorten 2 tot 4 keer per week nodig zijn.
- In de winter is vaak 1 keer per 7 tot 14 dagen genoeg voor soorten die dan weinig groeien.
Laat geen water onder in de pot staan. Natte wortels geven snel wortelrot.
Temperatuur
Veel kruidachtige planten groeien het best bij 15 tot 25 °C. Tropische soorten, zoals banaan, houden liever 18 tot 30 °C aan. Soorten voor de moestuin of vaste tuinplanten kunnen vaak beter tegen koel weer, maar dat verschilt per soort.
Luchtvochtigheid
Voor de meeste tuinplanten is gewone buitenlucht prima. Tropische kamerplanten uit een kruidachtige planten lijst groeien vaak beter bij een luchtvochtigheid van 50 tot 60%. Zet ze niet vlak naast een radiator.
Grond en voeding bij een kruidachtige planten lijst
Een kruidachtige planten lijst zegt op zichzelf weinig over de juiste grond. Toch zijn er bruikbare basisregels.
- Gebruik voor potplanten een luchtige potgrond die water vasthoudt, maar ook overtollig water afvoert.
- Meng bij natte grond 10 tot 20% perliet of grof zand door de potgrond.
- Voor groenteplanten werkt voedzame grond met compost vaak goed.
- Voor wilde bloemen en sommige vaste planten is juist armere, goed doorlatende grond beter.
Bemesten doe je alleen in de groeiperiode. Voor veel soorten geldt:
- Lente en zomer: elke 2 tot 4 weken vloeibare voeding, of volgens de dosering op de verpakking.
- Herfst en winter: niet bemesten of sterk minderen, omdat veel planten dan rusten of langzamer groeien.
Te veel voeding geeft slappe groei of bruine bladranden. Begin liever met een halve dosering als je de soort nog niet goed kent.
Seizoenen in een kruidachtige planten lijst
Seizoensbesef is belangrijk bij een kruidachtige planten lijst. Veel kruidachtige planten sterven in de herfst bovengronds af. Dat betekent niet direct dat de plant dood is.
Bij vaste soorten blijven wortels, knollen of ondergrondse delen in leven. In de lente loopt de plant weer uit. Eenjarige soorten komen niet terug uit dezelfde plant, maar soms wel uit gevallen zaad.
Handige vuistregels per seizoen:
Lente
- Start van de groei
- Meer water geven zodra de plant nieuwe scheuten maakt
- Eventueel verpotten als wortels onder uit de pot groeien
- Bemesting weer opstarten
Zomer
- Hoogste waterbehoefte
- Controleer potten bij warm weer om de 1 tot 2 dagen
- Verwijder uitgebloeide bloemen bij bloeiers als je langere bloei wilt
Herfst
- Groei vertraagt
- Minder water geven
- Niet meer zwaar bemesten
- Bovengrondse delen van vaste soorten kunnen afsterven
Winter
- Rustperiode bij veel soorten
- Houd potgrond licht vochtig, niet nat
- Bescherm niet-winterharde soorten tegen temperaturen onder 10 °C
Veelgemaakte fouten bij een kruidachtige planten lijst
De grootste fout is dat je alle planten uit een kruidachtige planten lijst hetzelfde behandelt. Dat gaat mis bij water, licht en winterzorg.
Andere veelvoorkomende fouten zijn:
- een zonplant in diepe schaduw zetten
- een rustende plant in de winter even veel water geven als in juli
- denken dat een afgestorven bovengronds deel betekent dat de hele plant dood is
- geen soortnaam noteren bij aankoop
Koop je een plant zonder label, zoek dan eerst de exacte naam op. Dat voorkomt verkeerde verzorging.
Giftigheid in een kruidachtige planten lijst
Een kruidachtige planten lijst zegt niets over giftigheid. Sommige kruidachtige planten zijn eetbaar, andere kunnen klachten geven bij mensen of dieren. Controleer daarom altijd de exacte soort als je kinderen, katten of honden in huis of tuin hebt.
Let extra op bij planten uit de geslachten Ranunculus en andere sier- of wilde planten waarvan sap of bladeren irritatie kunnen geven. Zet onbekende soorten buiten bereik en laat huisdieren er niet van eten.
Veelgestelde vragen over kruidachtige planten lijst
Wat is een kruidachtige plant?
Een kruidachtige plant is een plant die niet of nauwelijks verhout. De stengels blijven zacht en worden niet elk jaar dikker zoals bij bomen en struiken.
Welke planten staan vaak in een kruidachtige planten lijst?
Veelgenoemde voorbeelden zijn tomaat, komkommer, banaan, madeliefje, boterbloem en paardenbloem.
Hoe vaak moet je planten uit een kruidachtige planten lijst water geven?
Dat verschilt per soort. Als basis kun je water geven zodra de bovenste 2 tot 3 cm grond droog zijn. In de zomer is dat vaak vaker dan in de winter.
Waarom verdwijnt een kruidachtige plant in de herfst?
Veel vaste soorten sterven bovengronds af als het kouder wordt. De plant overwintert dan ondergronds en loopt in de lente opnieuw uit.
Zijn planten uit een kruidachtige planten lijst giftig voor huisdieren of kinderen?
Sommige soorten wel, andere niet. Controleer altijd de exacte plantnaam. Laat kinderen, katten en honden niet eten van onbekende planten.
