Planten in aquarium worden bruin is een veelgehoorde klacht bij aquariumhouders. Bruine bladeren, bruine randen of een hele plant die wegvalt, wijzen meestal op een probleem met licht, voeding, waterwaarden of de overgang na het planten. Omdat planten in aquarium worden bruin geen plantnaam is, moet je altijd eerst kijken om welke soort het gaat. De Latijnse naam helpt daarbij. Een Anubias barteri vraagt iets anders dan een Echinodorus bleheri of Cryptocoryne wendtii.
Planten in aquarium worden bruin door licht
Licht is vaak de eerste oorzaak als planten in aquarium worden bruin. De meeste aquariumplanten doen het goed met 8 tot 10 uur licht per dag. Geef je minder dan 6 uur licht, dan groeit de plant vaak traag. Geef je meer dan 10 tot 12 uur licht, dan neemt de kans op algen toe. Die algen kunnen bladeren bruin laten lijken.
Houd ook rekening met de afstand tot de lamp. In een hoog aquarium krijgt een bodemplant op 40 tot 50 cm diepte minder licht dan een plant vlak onder het wateroppervlak. Lage lichtsoorten zoals Anubias barteri en Javavaren (Microsorum pteropus) verdragen dat beter. Stengelplanten vragen meestal meer licht.
Zie je dat vooral oude bladeren bruin worden, terwijl nieuwe bladeren nog groen uitlopen? Dan is er vaak te weinig licht op de onderste delen van de plant. Snoei dichte bosjes uit en zet hoge soorten achterin. Zo valt er meer licht op lagere planten.
Planten in aquarium worden bruin door voeding
Ook een tekort aan voeding is een bekende reden waarom planten in aquarium worden bruin. Aquariumplanten hebben vooral stikstof, fosfaat, kalium en sporenelementen nodig. Wortelvoeders zoals Echinodorus en veel Cryptocoryne-soorten halen veel voeding uit de bodem. Gebruik bij deze planten voedingscapsules bij de wortels, meestal 1 capsule per plant om de 2 tot 3 maanden.
Planten die vooral uit het water opnemen, zoals hoornblad of waterpest, hebben meer aan vloeibare plantenvoeding. Begin met de halve dosering die op de verpakking staat en kijk 2 tot 3 weken naar de reactie van de plant. Bruine puntjes of gaten in oudere bladeren wijzen vaak op een tekort aan kalium. Bleke nieuwe groei wijst eerder op een tekort aan ijzer of sporenelementen.
Ververs wekelijks 25 tot 30% van het aquariumwater. Daarmee vul je mineralen aan en voorkom je ophoping van afvalstoffen. Als planten in aquarium worden bruin, is onregelmatig water verversen een veelvoorkomende oorzaak.
Planten in aquarium worden bruin na het planten
Soms worden planten in aquarium worden bruin kort na aankoop zichtbaar. Dat gebeurt vaak bij planten die boven water zijn gekweekt. In de winkel zien ze er stevig en fris uit, maar onder water moeten ze nieuw blad maken. De oude bladeren sterven dan af. Dit zie je vaak bij Cryptocoryne wendtii en sommige zwaardplanten.
Geef de plant in dat geval 3 tot 6 weken de tijd. Knip bruine of zachte bladeren weg tot 1 cm boven de kroon. Trek niet aan de plant. Laat de wortels met rust, zodat de plant energie in nieuwe groei kan steken. Zie je na 6 weken nog geen nieuw blad, controleer dan lichtduur, voeding en temperatuur.
Waterwaarden als planten in aquarium worden bruin
Waterwaarden spelen ook mee als planten in aquarium worden bruin. Voor een gezelschapsaquarium is een temperatuur van 22 tot 26 °C voor veel planten geschikt. Tropische soorten kunnen vaak tot 28 °C aan, maar bij hogere temperaturen groeit een deel van de planten minder goed. Kouder dan 20 °C remt de groei van veel gangbare soorten.
Let ook op de hardheid en zuurgraad. Veel aquariumplanten groeien goed bij een pH van 6,5 tot 7,5. Extremen geven sneller problemen met opname van voedingsstoffen. Gebruik daarom een testset en meet minstens 1 keer per week pH, nitraat en eventueel fosfaat als je bruine bladeren ziet.
Een richtlijn voor beplante aquaria:
– nitraat: 10-25 mg/l
– fosfaat: 0,1-1,0 mg/l
– temperatuur: 22-26 °C
– licht: 8-10 uur per dag
Bodem en plaatsing
De bodem bepaalt voor een deel waarom planten in aquarium worden bruin. Fijn grind of aquasoil van 2 tot 4 mm werkt voor de meeste wortelende planten goed. In grof grind van 8 mm of groter hechten wortels minder makkelijk. Dan blijven voedingsstoffen ook minder goed beschikbaar rond de wortelzone.
Plant stengelplanten met 2 tot 3 cm tussenruimte. Rosetplanten zoals Echinodorus en Cryptocoryne hebben meer plek nodig, vaak 8 tot 15 cm per plant. Zet de groeikroon nooit onder een dikke laag substraat. Dan kan de plant gaan rotten en worden de bladeren bruin.
Een veelgemaakte fout is het ingraven van een rizoomplant. Bij Anubias barteri en Microsorum pteropus moet het rizoom boven de bodem blijven. Bind de plant op hout of steen. Graaf je het rizoom in, dan wordt het vaak bruin en zacht.
Seizoen en groei
Aquariumplanten kennen geen harde winterrust zoals tuinplanten, maar er is wel seizoensinvloed. In de winter staat de kamer vaak donkerder en koeler. Daardoor groeien planten langzamer, ook in een aquarium. Doseer in die periode minder voeding als de groei stilvalt. Geef bijvoorbeeld 25 tot 50% minder dan in het voorjaar en de zomer.
In lente en zomer neemt de groei meestal toe. Dan hebben planten vaak meer voeding en regelmatiger snoei nodig. Als planten in aquarium worden bruin in de winter, controleer dan eerst of de lichtduur nog op 8 tot 9 uur staat en of de lamp nog voldoende opbrengst heeft. Oude TL-buizen verliezen na verloop van tijd kracht. Ledverlichting gaat langer mee, maar ook daar kan vervuiling van de kap lichtverlies geven.
Huisdieren en kinderen
Planten in aquarium worden bruin is een probleemomschrijving en geen plantensoort. Daarom kun je niet in het algemeen zeggen of de plant giftig is. Controleer altijd de soortnaam. Sommige aquarium- en moerasplanten kunnen bij inname klachten geven bij katten, honden of kleine kinderen. Zet losse snoeiresten daarom niet binnen bereik en laat huisdieren niet uit het aquarium drinken.
Veelgestelde vragen over planten in aquarium worden bruin
Hoe vaak moet ik water verversen als planten in aquarium worden bruin?
Ververs 1 keer per week 25 tot 30% van het water. Bij veel afval, algen of instabiele waarden kun je 2 keer per week 20% verversen.
Hoeveel licht hebben aquariumplanten nodig?
De meeste soorten doen het goed met 8 tot 10 uur licht per dag. Minder dan 6 uur is vaak te weinig. Meer dan 10 tot 12 uur vergroot de kans op algen.
Waarom worden nieuwe aquariumplanten bruin na aankoop?
Veel planten zijn boven water gekweekt. Onder water sterven oude bladeren soms af. Geef de plant 3 tot 6 weken om nieuw blad te maken.
Welke temperatuur is goed voor aquariumplanten?
Voor veel gangbare soorten is 22 tot 26 °C geschikt. Bij lagere of hogere temperaturen groeit een deel van de planten minder goed.
Is bruinkleuring altijd een voedingstekort?
Nee. Planten in aquarium worden bruin kan ook komen door te weinig licht, verkeerde plaatsing, een ingegraven rizoom, slechte waterwaarden of aanpassingsstress na het planten.
